06 Kwi

Jakie okoliczności wpływają na ocenę stopnia społecznej szkodliwości przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego za przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.?

170bc-a9d

Najkorzystniejszym dla sprawcy przestępstwa prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu jest uzyskanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, a to dlatego, że tylko w tym przypadku sąd może odstąpić od obligatoryjnego, w innych przypadkach, rzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Jednakże, żeby sąd warunkowo umorzył postępowanie, wina i społeczna szkodliwość czynu sprawcy nie mogą być znaczne, a ponadto okoliczności popełnienia czynu nie mogą budzić wątpliwości, zaś postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniać muszę przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni po raz kolejny przestępstwa.

Jak wynika z powyższego, warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy ziszczone zostaną wszystkie wskazane warunki, nie łatwo jest więc taki wyrok uzyskać, choć oczywiście warto o niego wnosić.

Rozważając warunkowe umorzenie postępowania karnego sąd przede wszystkim musi ocenić stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez sprawcę przestępstwa, gdyż tylko, gdy dojdzie do przekonania, że stopień ten nie jest znaczny możliwe jest warunkowe umorzenie postępowania. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze więc pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

Odnosząc więc powyższe do przestępstwa prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości, na stopień społecznej szkodliwości wpływ będzie mieć pora i miejsce popełnienia przestępstwa, zaś okolicznością przemawiającą w takim przypadku na korzyść sprawcy będzie fakt, że do popełnienia przestępstwa doszło np. w porze nocnej na drodze bocznej, ogólnie mało uczęszczanej zarówno przez innych użytkowników ruchu, jak i przez pieszych. Istotne dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu będzie również z jakiego powodu sprawca przestępstwa został zatrzymany, a więc czy został zatrzymany podczas rutynowej kontroli, czy też w związku z popełnieniem innego czynu zabronionego, np. za przekroczenie dozwolonej prędkości.

W przypadku przestępstwa jazdy pod wpływem alkoholu sąd zwróci również uwagę na stopień nietrzeźwości sprawcy w chwili popełnienia przestępstwa by określić stopień naruszenia reguł ostrożności, jeśli więc zawartość alkoholu w organizmie sprawcy nieznacznie przekraczała dopuszczalne normy, wówczas świadczy to o niskiej społecznej szkodliwości czynu, a więc szanse na uzyskanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie rosną. Również fakt, że sprawca przestępstwa nie chciał pokonać dużej odległości, tylko np. 2-3 km, może zostać przez sąd poczytane jako okoliczność wskazująca na niski stopień społecznej szkodliwości czynu.

Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym na temat przesłanek oceny stopnia społecznej szkodliwości, warto zwrócić uwagę m.in. na wyrok wydany przez Sąd Najwyższy w dniu 11 grudnia 2014 r.,  sygn. akt: IV KK 67/14, w którym Sąd zauważył, iż „Formułując normatywne przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, ustawodawca zbudował zamknięty katalog okoliczności, z których każda charakteryzuje się prawną doniosłością. Pominięcie w ocenie jakiejkolwiek z nich, czy też formułowanie własnych okoliczności, odmiennych od ustawowych i nadawanie im zasadniczego znaczenia, stanowi naruszenie prawa materialnego (…)”, zgodnie więc z tezą zacytowanego orzeczenia, przepis Kodeksu karnego stanowiący o stopniu społecznej szkodliwości czynu zobowiązuje sąd do rozważenia wszystkich wskazanych w nim przesłanek, a więc do niepomijania żadnej z nich.

W kontekście powyższego warto zwrócić uwagę z kolei na inny wyrok Sądu Najwyższego w którym Sąd wskazał, iż niedopuszczalne jest uzależnienie oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu od czynników bezpośrednio z nim niezwiązanych, które wystąpiły przed bądź po popełnieniu przestępstwa, na stopień społecznej szkodliwości czynu nie ma więc wpływu zachowanie sprawcy po popełnieniu przestępstwa, nawet jeżeli zachował się on wzorowo, choć oczywiście okoliczność ta będzie brana pod uwagę podczas rozważań na temat warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *